خطاى برخى از محققين رجالى و تفسيرى و تاريخى شده است . و آنان عبارتند از : 1 - ابو مسلم محمد بن بحر اصفهانى ، كه در سال 254 هجرى قمرى متولد شده و به سال 322 ديده از جهان فرو بسته است . 2 - ابو الحسن ، محمد بحر ذهنى متوفاى سال 350 ه . ق . 3 - ابو مسلم محمد بن على بن محمد بن الحسين بن مهريزد ، كه به سال 366 تولد يافته و در سال 459 نيز به درود حيات گفته است . بسيار طبيعى است كه بر اثر تشابه اسمى ، قبيله‌اى ، جغرافيايى ، حرفه‌اى و ديگر عوامل شخصيت‌ها و قهرمانها و . . . براى خود ميدانداران دانش ارجمند رجال هم مشتبه گردد و در نتيجه حكم و داورى ناصواب نمايند و يا نظريه‌اى را - كه از آن ديگرى است - بر فرد خاصى نسبت دهند و ضررهاى جبران ناپذيرى را از اين طريق متوجه يك گروه و يا يك مذهب و يا شخص مايه‌دار و آبرومندى ، نمايند . و يك مراجعه بسيار كوتاه و گذرا ، بر كتب تراجم و تاريخ و حديث و فهرست‌ها و نقد و بررسىهاى ژرف و واقع‌بينانه فحول و محققان اين حوزه كارى ، اين مطلب را به صورت بديهى ارائه مىدهد . وه ! چه بسيار است مواردى از رخدادهاى بزرگ تاريخ كه قهرمان حادثه به اشتباه شخص ديگرى معرفى گرديده است و چه قدر فراوان است كه مناقب و فضايل قهرمانى در يك حادثه سرنوشت‌ساز به نام شخص ديگرى ثبت شده است و چه فراوان است ، حتى آثار علمى شخصى به نام ديگرى رقم خورده است ، تا جايى كه مطالبى را بر اشخاص نسبت داده و از او گزارش احاديث بسيار مهمى كرده‌اند و از آن نتايج بس ويرانگر گرفته‌اند و حال آنكه چنين راوى و يا محدثى را هنوز مادر نزاده است « 1 » و جريان تهمت به شيعه از سوى عالمان اهل سنت

--> ( 1 ) ر . ك : به سيد مرتضى عسگرى ، مائة و خمسون صحابى مختلق ، چاپ چهارم ، لبنان - بيروت : انتشارات دار الزهراء 1400 ه . ق . و باز از اين محقق « عبد اللّه بن سبأ » نوبت چاپ ندارد ، تهران ، مجمع علمى اسلامى 1360 ه . ش ترجمه سيّد احمد فهرى و باز ر . ك : علامه سيد جعفر مرتضى عاملى « حديث الافك » ، نوبت چاپ ندارد ، بيروت : دار التعارف ( 1400 ) و ايران - قم : انتشارات بيدار . و باز از اين نويسنده الصحيح من سيرة النبى الاعظم ( ص ) پيشين .